COSALINDO

TASARIM – MİMARİ – YAŞAM TARZI

STİLİNİ BELİRLE: ART DECO'YA TUTKULU BİR YOLCULUK

08.01.2018

IŞILTILI, GEOMETRİK VE ÖZGÜR

Art Deco ile ilgili kusursuz bir giriş gerekiyorsa, bunun en kesin yolu Baz Luhrmann’ın, F. Scott Fitzgerald’ın unutulmaz edebi şaheserinden aynı isimle uyarladığı filmi Muhteşem Gatsby’den bahsetmek olur! Sadece jenerik girişindeki bu görsel bile Art Deco’nun en simgesel desenlerine gönderme içeriyor. Bu bir film eleştirisi değil, ama bizi Art Deco’nun dünyasına davet eden kapı, tam da bu geometrik jenerik süsüyle açılıyor!

Fransa’da 1800’lerin sonunda ortaya çıkmış; başkaldıran, detaycı süslemelerle karakterize Art Nouveau akımının 1920’lerde daha geometrik bir tarzda yeniden ele alınmasıyla Art Deco(ratives) özellikle ABD’de yükselişe geçti. Işıltının, zarafetin, görkemin, aşırılıkların çılgıncasına patladığı bu Büyük Buhran öncesi dönem, Art Deco stilinin de doğduğu ve kök saldığı zaman dilimi oldu. Fitzgerald’ın tutkulu ve hazin bir aşk mücadelesinin etrafındaki kusursuz betimlerini perdeye eksiksiz oturtan yönetmenin gösterdiği iç mekanlar, peşine düştüğümüz dekorasyon stilinin en iyi örneklerinden. Filmde, Art Deco tarzı mimari başyapıtlara sahip New York bölgelerini fonda görürüz: Süslemeli, yüksek ve ihtişamlı Empire States benzeri binalar ya da Daisy’nin yaşadığı Long Island’daki şato-vâri malikâne gibi!

Peki zaman makinası bulunana dek 1920’lerin keskin hatlı ışıltısına dönemeyeceksek, bu ‘muhteşem’ havayı evimize nasıl getireceğiz? Cevap, mermer ve ahşabın ilk adımlar olmasında saklı, zeminlerde, duvarlarda mermer ya da mermer görümü sağlayacak bir çalışma, ya da ahşap zemin ve kaplamalar gerekli fonu bize hazırlar. Simetri için, asimetrik de davranılabileceğini -ironik, ama gerçek- bilmelisiniz. Kübik, oval, dikey çizgilerden meydana gelen koltuklara, orta sehpalara, dolaplara kalbinizi açmakta artık sakınca yok. Otoriter, ihtişamlı, parlak ve keskin hatlarıyla Art Deco stilinde bir ev insana kolaylıkla güçlü ve güvenliymiş duygusu verebilecek hâkimiyet duygusuna sahiptir.

Koyu renk ahşap ya da parlak lakeden mobilyalar, kadife, deri, saten gibi iddialı kumaşlar bu tablonun tamamlayıcı malzemeleri. Öte yandan görkemli abajurlar, şıkır şıkır tepe aydınlatmaları, çelik, pirinç gibi metalik dekorasyon parçaları, geometrik ya da oval aynalar, aynalar ve aynalar… Bazen de ortamla bütünleşecek büyük bir tablo ve sıklıkla büyük, düz ya da geometrik çizgileri olan halılar ya da duvar kağıtları! Bu arada perdelerin de bu stilde yeri tartışılmayacak kadar mühim; volanlı, balon ya da sadece fon perdeler ve bunların varlığını herkese hissettirecek bir kumaş seçimi her şey demek olabilir. Tüm seçimlerde geometrik, endüstriyel ve modern olana yakın bir duruş, Art Deco dekorasyon stilinin eksiksiz şifreleri olacak ve kendinizi çok iyi, fazlasıyla iyi hissetmenizi sağlayacak. 

Belki kadife koltuklarınıza yaslanıp, abajurun loş ışığında Gatsby’nin hikâyesini okumanın ya da ayaklarınızı uzatıp filmini izlemenin zamanıdır, ne de olsa ihtişam da tutku da içimizde bir yerde saklı duruyor.

1. Chandellier de Tina - Kristal Avize | 2. T&S Interiors - Tasarım Kanepe | 3. T&S Interiors - Fransız Şamdan | 4. T&S Interiors - Özel Tasarım Lambader

- Ayşegül Tabak