TASARIM – MİMARİ – YAŞAM TARZI

STİLİNİ BELİRLE: ORYANTAL EV DEKORASYONU

02.02.2018

DOĞU'NUN KEŞİŞEN YOLLARI VE ORYANTALİN YÜKSELEN IŞIĞI

L’Orient, Fransızca ‘Doğu’ kelimesi, Batılıların lügâtına ‘Oryantal’ olarak yerleşmiş, yani doğuya özgü, doğudan gelen. Elbette bunun dekorasyonda da bir karşılığı var, her şeyde olduğu gibi.

Oryantal dekorasyon stili, uzak Asya’dan yakın Asya’ya İpek ve Baharat yollarıyla sökün etmiş; kültürün ticaretle adım adım diğer kültürlere karışıp harmanlandığı bir sürecin ürünü. Bugün oryantal bir dekor tarzında Çin’den ulaşmış geleneksel süslemeler, Hindistan’dan ulaşmış renkler, Osmanlı’da yeni formuna ulaşmış çizgiler buluruz; zira Osmanlı’nın yükselen ticari hareketlerinden önceki Orta Asya Türk geleneğinde mimari de iç düzenlemeler de daha sade ve karakteristiktir.

Oryantal Asya dekorasyon stilinde ise yerel öğeler kadar Hindistan’da çok uzun süre hüküm sürmüş İngiliz Viktoryan tarzının izlerine rastlanır. Canlı renkler bu coğrafyada artık doğal olan renklerdir, çünkü türlü baharatların, akıl almaz güzellikteki çiçeklerin vatanı ve baharat yolunun açılma sebebi olan bir ülkeden bahsediyoruz. Mor rengin, koyu ahşabın, buda heykellerinin, işlemeli tavanların, desenli halıların yeri büyük. Vitray uygulamalı parçalar ve maden-cam malzemeden avizeler de önemli dekoratif parçalar. Mobilyalarda viktoryan asaleti taşıyan kıvrımlar ve yerleştirmeler, yerel unsurlarla harmanlandığında melez ve çok etkileyici bir tarz yakalamak mümkün.

Çin’den yansıyan oryantalizmde ise muhteşem renkleri ve resimlemeleriyle dolap, şifonyer gibi mobilyalar, Çin porselenleri, geleneksel Çin mimarisinden öykünen detaylarıyla avizeler kullanılabilir. Ayrıca kırmızı başta olmak üzere canlı renkler, altın detaylar bu stilin belirgin örnekleridir. Çin ipeğinin de kumaş olarak çok şey ifade ettiğini ve ipeğin ya da ipeksi kumaşların dekorasyonda kullanılabileceğini bilmekte yarar var.

Osmanlı ve İran geleneklerinde ise halılar, mistik bir hava katan cibinlikler, taht ve haremi çağrıştıran ev içi oymalı ahşap kafeslerden yapılar akla getirmek mümkün. Her iki kültürün de kendine has önemli bir minyatür ve motif geleneği olduğunu unutmamak gerek. Her iki hanedanın da birbirlerinden çok sayıda deyim ve kelime alışverişinde bulunduğunu ve hat sanatında ileri olduklarını çok iyi biliyoruz, dolayısıyla tezhip ve hat bu tarz bir oryantal evin duvarlarında çok mühim bir yer edinebilir. Kaftan ve Osmanlıca kelimelerden döküm ya da seramik dekorların da çok fazla kullanıldığı bir gerçek.

Halı ve kilimlerin hem yerde hem duvardaki kullanımları ise çok kıymetli, zira Türk ve Pers motif geleneği çok zengin ve hikâyelerle örülü. Bir halı ya da kilim üzerinde bir insanın ya da boyun varoluşundan yok oluşuna dek tüm hayat hikâyesini desenler aracılığıyla anlatmak mümkün, aynı şey tavan ahşap oymalarında da söz konusu; kafeslerin ve ahşap tavanların kodlandırılmış oymaları mevcut. Aynı zamanda İznik çini geleneği de tümüyle bize ait bir oryantal üslup olarak var olmuş. Coğrafyamıza has lale bezemelerinin ve elbette turkuaz rengin yerden duvarlara; vazolardan tabaklara kadar yayılabilen bir kullanım alanı var.

Hangi kökten gelirse gelsin oryantal dekorasyon stilinde, koyu renk ahşap, canlı renkler, bezemeler ve türlü çeşit kumaşlar çok değerlidir. Öte yandan duvar kaplamaları da oryantalizmde çok yer bulan bir uygulama. Ayrıca balıklar, tavus kuşları, küçük kuşlar ve bahar dalları, çeşit çeşit motifler desen olarak kumaşlarda ve duvar kağıtlarında, perde ve mobilyalarda kullanılırken; bakırlar, ibrikler, altın varaklar, kristal avizeler de tamamlayıcılar olarak güçlü bir yere sahip olacaktır.

Binlerce yıldır var olan bu kadim kültürlerin, ticaret yollarıyla adım adım birbirine kavuşup harmanlandığını düşünürsek, ne kadar zengin, öykülerle dolu bir tarzdan söz ettiğimizi anlayabiliriz. Oryantal bir ev dekore etmek aynı zamanda zengin bir kültürü ifade etmek olarak düşünülmeli ve boğucu olmadan, göz yormadan ihtişamı, ama aynı zamanda zarafeti göstermeli, tıpkı baharatların karıştığı, ipeğin ışıldadığı ve motiflerin anlattığı gibi… Nitekim ışık her daim Doğu’dan yükseliyor.

1. Parlaq Interiors - Fatma'nın Eli Şamdan | 2. Muhtelif Design - Kırmızı Kadife Yastık | 3. Name Design Studio - Pembe Sevda Koltuk | 4. Anatoli - Billur Saray Şekerlik

Cosalindo.com'da tasarım oryantal ürünleri keşfedebilir, ev dekorasyon stilinizle ilgili en güzel dekorasyon fikirlerini edinebilirsiniz. 

- Ayşegül Tabak