TASARIM - MİMARİ - YAŞAM TARZI

06.06.2018

ZAMAN MEKAN ALGISI

İnsan mekanı, mekan insanı değiştirir:
21. yüzyıl insanının zaman-mekan algısı

Yeryüzünde bilince sahip olan, varlığını kuran ve anlamlandırmaya çalışan tek canlı, insan. İçinde bulunduğu dönemi, mekanı ve zamanı algılayan ve kavrayan insanoğlu, hayatı, dolayısıyla geleceği de bunun üzerinden kuruyor. İnsanoğlunun varoluşu, habitatını şekillendirmesi itibarıyla mekana bire bir etki ediyor. Başlangıçta yalnızca barınma ve güvenlik amacıyla kullanılan mekan, zamanla çok işlevli bütünleşik bir yapıya, eve; ev ise zaman içinde insanın kendini kurduğu, geliştirdiği, dinlenmenin yanı sıra eğlendiği ve dekorasyonla kendini ifade ettiği bir yere dönüşüyor.

İster dağ başında ister metropolün ortasında olsun, insanoğlunun yeryüzündeki ilk mekanı olan ev, bugün; kendini rahat hissettiği, kişiselleştirdiği, hatıralarını kurduğu ve sakladığı, duygularını dışarıdaki mekanlara oranla daha rahat yaşadığı yer. Soyut bir kavramın yani mekanın somutlaşmış hali. Ev de dahil tüm yaşam alanları, tüm mekanlar; zamanın ruhuna, çağın gerektirdiği sosyoekonomik yapıya, içinden çıktığı kültüre ve teknolojik gelişmelere göre biçimlenir. Bu açıdan bakıldığında ev hem bireysel hem de toplumsaldır. Tarihsel ve toplumsal ilişkilerin hem ürünü hem de yeniden üretildiği mekandır. Öte yandan zamanla çok büyük bir benzerlik gösterir; akışkan ve değişkendir. İçinde bulunanları şekillendirdiği gibi kendisi de içindekilere göre şekillenir. Her bireyin mekanı ve zamanı algılayışı birbirinden farklıdır. Bu algılar kişilerin genetiğine, yetişme tarzına, deneyimlerine, bakış açısına, fiziksel ve psikolojik özelliklerine, sosyal konumuna ve statüsüne, ekonomik durumuna, beklentilerine, inançlarına ve diğer insanlarla olan ilişkilerine göre farklılık gösterir. Buna karşın içinde bulundukları çağ da insanların zaman-mekan algısını belirler ve genel eğilimler doğrultusunda değiştirir.

1217 Design | Türk Havayolları İç Hatlar Lounge https://www.cosalindo.com/turk-havayollari-ic-hatlar-lounge

Önceleri kendi elleriyle kendisi için barınak inşa eden insanoğlu, yaşadığı dönemin şekillendirdiği bir mimarinin içinde hayatını sürdürmeye çalışır. İnsanın mekanı algılayışı yalnızca içinde bulunduğu durumla değil; mekanın fiziksel yapısı, ışığı, ısısı, konumu ve içinde geçirilen zamanla da bağlantılıdır. Tüm bu çift taraflı etkileşim sonucunda kişi mekanı tanımlar ve buna göre bilişsel dünyasında konumlandırır.

Cem Botanik ve Peyzaj | Four Winds https://www.cosalindo.com/four-winds

Team Proje Mimarlık | Axis İstanbul AVM https://www.cosalindo.com/axis-istanbul-avm 

21. yüzyıl insanının zaman-mekan algısı da bu çerçevede şekillenir. Toplumsal ilişki ağının izdüşümü olan kent, düşünsel ve kültürel imgeler üzerinden bireyin algısını etkiler. Bireyler bu etki çerçevesinde mekanlara kimlikler ve görevler yükler. Kamusal benliği ve kimliği inşa ederken bireylerin kimliği ve kişiliğini de şekillendiren kentsel mekanlar; fiziksel, zihinsel ve düşünsel temsillere sahiptir.

Robin's Design | Zorlu Residence Fuaye https://www.cosalindo.com/zorlu-residence-fuaye

Çağımız insanı, içinde bulunduğu mekanı ve zamanı, bu temsillerin kodları doğrultusunda çeşitli şekillerde algılayıp anlamlandırır. Bunlardan ilki mekansal pratikler üzerinden oluşan yaşamsal zaman/mekan algısıdır. Deneyimlerle şekillenen bu algılar, günlük hayattan beslenir. İkincisi toplumun ihtiyaçlarına ve çağın gerekliliklerine göre şehir planlamacıların, yatırımcıların, mimarların, toplum ve çevre mühendislerinin yarattığı mekanların, biz farkında olmadan bilincimizde yarattığı kurgusal bir algıdır. Sonuncusu ise kurgusal ve yaşamsal olandan ayrı olarak bilişsel yani soyuttur. Bu tüm algılayışlarımızın bir potada eriyip zihnimizde yarattığı imgedir aslında. Mekan işte tam da bu noktadaki zamansal ve durumsal işleyişte, görsel algı ve imgelem arasındaki bu ilişki içinde kurulur.

BU YAZIYI BEĞENDİN Mİ?
Diğer Yazılar